گذر مقدس مرزبان از مرزِ جان

ریکگذر مقدس مرزبان از مرزِ جان به قلم فریبا اسدی

مرزبانان، نگهبانان مرز ایران

بدون شک بخش مهمی از امنیت هر سرزمین مدیون مرزبانانی است که برای حفظ آرامش میلیون‌ها نفر در داخل کشور بی‌هیچ چشمداشتی صادقانه خدمت می‌کنند تا آن جایی‌که از مرز جان خویش نیز می‌گذرند. به شهادت رسیدن 11 مرزبان که در چند روز گذشته در مرز مریوان توسط اشرار که قصد نفوذ به کشور را داشتند، خود گواه این ماجراست.

مرزها؛ خطوط جداکننده و همگرا

از زمان مرزبندی کشورها به‌منظور ممنوعیت تسلط و حکومت بر خاک همسایه‌ها حدود 200 سال می‌گذرد. این مرزها و خط‌کشی‌ها با توجه به پیشینه سیاسی، تاریخی، جغرافیایی و فرهنگی یک کشور مشخص و حدود بندی شده‌اند. طول مرزهای ایران حدود 7200 کیلومتر متر با کشورهای همسایه می‌باشد، مرزهایی که نه‌فقط کوه و بیابان و دشت، بلکه دریاهایی از قبیل عمان، خزر و خلیج‌فارس را نیز شامل می‌شود. البته مرزهای هوایی نیز همانند فرودگاه امام خمینی را در بر می‌گیرد… مرزها و حدود تعیین‌کننده حاکمیت دو دولت هستند که با توجه به منشور بین‌الملل هیچ‌کس حق تجاوز و تهدید و توسل به‌زور برای ورود به کشور مجاورش را ندارد.

تکامل مرزبانی در ایران

در گذشته‌های دور مرزبانی در کشور ما توسط نیروهای مردمی انجام می‌گرفت از جمله مردم قبیله‌های عشایر و روستاها به این کار مبادرت می‌ورزیدند و دولت در آن سهمی نداشت تا اینکه پس از تشکیل ارتش واحد در سال 1307 این کار جزو وظایف ارتش محسوب شد بعدها کلانتری مرز، این مهم را به عهده گرفت و از سال 1369 با ترکیب شدن نیروهای کمیته، ژاندارمری و شهربانی و در نهایت نیروی انتظامی شکل گرفت و مرزبانی هم تحت عنوان یک فرماندهی از این نیرو قرار گرفته است.

وظایف خطیر مرزبانان

با نگاهی گذرا به وظایف مرزبانان می‌توان به اهمیت این بخش از نیروهای جان‌برکف پی برد. کنترل دقیق و هوشمندانه عبور و مرور از مرزها سرلوحه وظایف آن‌ها به شمار می‌رود. در ضمن اینکه موجب ممانعت از رفت‌وآمدهای غیرمجاز می‌شوند، سعی در تسهیل رفت‌وآمدهای مجاز و قانونی را نیز دارند مرزبانان علاوه بر ممانعت از ورود و خروج افراد غیرمجاز، جلوی انتقال کالاهای غیرمجاز، مانند قاچاق یا کالاهایی که در قوانین کشوری غیرمجاز قلمداد شده‌اند، نظیر مواد مخدر و مشروبات الکلی را می‌گیرند و مانع ورود این قبیل کالاها به داخل خاک کشور می‌شوند. از دیگر وظایف آنان حفاظت و حراست از مرزهای کشور در مقابل تجاوز کشورهای خارجی ،و رصد اطلاعات از وضعیت نیروهای خارجی جهت آگاه نمودن مرکز کشور برای مقابله با توطئه‌های احتمالی دشمنان می‌باشد. کمک ویاری رساندن به مردم مرزنشین برای کاهش کمبودها و حل‌وفصل اختلافات احتمالی میان آن قبایل بر عهده این عزیزان می‌باشد. همچنین در زمان شیوع بیماری‌ها و نبود امکانات بهداشتی تا سرحد توان یاری‌رسانی به مرزنشینان را به بهترین نحو انجام می‌دهند.

مشکلات و سختی‌های خدمت در مناطق مرزی

از مشکلات و سختی‌های خدمت در این نواحی مرزی می‌توان به بدی آب‌وهوا یعنی گرمای شدید و طاقت‌فرسا در مناطق جنوبی و شرقی و سرمای شکننده در مناطق غربی و شمال غربی نام برد البته ناگفته نماند آمادگی همیشگی برای مبارزه با قاچاقچیان حرفه‌ای اسلحه و مواد مخدر و ایستادگی در مقابل اشرار بر ای حفظ ناموس و خاک از کارهای سخت و جان‌فرسا است. در کنار همه این موارد، نبود امکانات معمولی زندگی همانند آب و برق و گاز و تلفن خدمت در پاسگاه‌های مرزی مشکلات را دوچندان می‌کند. در مواقع امنیت و آرامش مرز، دوری از خانواده و شهر نیز مزید بر خستگی می‌شود.

شهید والامقام؛ نماد فداکاری

«به او گفتم به خاطر بیماری چند روز استراحت کند بعداً برود اما او گفت: من باید سر وقت در محل خدمتم حاضر شوم و اگر ما در آن نقطه‌های صفر مرزی نباشیم و چشم‌هایمان را ببندیم شما در اینجا در آرامش نیستید ونمی توانید لحظه‌ای در آرامش بخوابید …» اما او کمی بعد از بازگشتش به محل خدمت در مرز دوباره مبتلا به عفونت ریه شد و به علت بارش سنگین برف و یخبندان و نبود امکانات بی‌هیچ گلایه‌ای از جانش گذشت تا ما آرام زندگی کنیم.

این گوشه‌ای از سخنان پدر داغ‌دیده یکی از مرزبانان است که چند سال قبل فدای امنیت مرزها شد و امروز ارج نهادن به خون شهیدانی که در این شرایط سخت با تروریست‌ها جنگیدند، کوچک‌ترین کاری است که از سوی مسئولین فرهنگی و غیره باید انجام شود تا آنان که فکر و ذکرشان اختلاس، خیانت، پارتی‌های شبانه و تجاوز و تعرض به هم‌وطنان است، لحظه‌ای با خود بی اندیشند که چه حرمت‌هایی را به‌سادگی زیر پا گذاشته‌اند و آنان که اهمیت گذر مقدس مرزبانان از مرز جان را می‌فهمند ادای احترام کنند و با خانواده‌هایشان ابراز همدردی نمایند، بلکه مرهمی کوچک بر اندوه بزرگشان باشد.