تب تند عکس سلفی

تب تند عکس سلفی به قلم فریبا اسدی

مقدمه تب تند عکس سلفی

بنا بر اعلام متخصصان آسیب‌شناسی، با بالاگرفتن تب عکس سلفی، به‌زودی اعتیاد به این کار منجر به اختلالات روحی خواهد شد و لذت شیرین ثبت لحظه‌ها را تلخ خواهد کرد.

تعریف سلفی

با گسترش شبکه‌های اجتماعی و رواج استفاده کاربران از اینترنت، واژه سلفی در سال ۲۰۱۳ به دایره واژگان لغت‌نامه آکسفورد وارد شد.

نقش سلفی در جامعه

سلفی همان عکس‌هایی است که کاربر با وب‌کم یا دوربین گوشی تلفن هوشمند از خودش می‌گیرد و آن را روی شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کند. این نوع عکاسی علی‌رغم لذت‌بخش بودن، با شدت‌گرفتن وسواس‌گونه موجب پدیدآمدن تب تند سلفی شده است.

تهدید سلامت روانی

هرچند این حرکت در ابتدا یک عمل ساده به نظر می‌رسد، اما افراط در سلفی گرفتن به‌عنوان تهدیدی جدی برای سلامت روانی افراد به شمار می‌رود.

آمار سلفی‌گیران

طبق آمارهای به‌دست‌آمده، میانگین سن افرادی که با وسواس سلفی گرفتن دست به گریبان هستند، بین ۱۳ تا ۳۰ سال است.

گسترش سلفی در دنیا

عکس سلفی اخیراً در جامعه به شکل یک ویروس گسترش‌یافته و موجب رفتارهای ناخوشایندی شده است. ناگفته نماند این موضوع فقط مربوط به کشور ما نمی‌شود و تقریباً در تمام دنیا وضع به همین منوال است.

علل سلفی گرفتن

معمولاً عکس‌گرفتن به‌خودی‌خود کاملاً طبیعی تلقی می‌شود، اما وقتی که افراد در موقعیت‌های ناخوشایند و چندش‌آور و عجیب‌وغریب از خود عکس گرفته و در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند، دیگر نمی‌توان از یک عکاسی معمولی صحبت کرد؛ زیرا آنها با زدن یک لبخند و نوشتن جمله‌هایی نظیر «من و… یهویی» در کنار این عکس به تعداد لایک‌ها می‌اندیشند.

نیاز به دیده‌شدن

از واضح‌ترین علل سلفی گرفتن در مواقع نامناسب می‌توان به نیاز دیده‌شدن فرد اشاره کرد.

وابستگی به سلفی

با افزایش تمایل فرد برای به اشتراک گذاشتن مداوم عکس‌هایی از خود و جلب تأیید دوستان در قالب “لایک” و دریافت تحسین، به مرور زمان وابستگی به وجود می‌آید که در موارد پیشرفته و تکرار زیاد، شخص به نوعی عملاً خویش را در معرض خودشیفتگی قرار می‌دهد.

دلایل عمده سلفی گرفتن

براساس تحقیقات، از دلایل عمده سلفی گرفتن می‌توان به ارتقای محیطی، رقابت اجتماعی، جلب توجه، تعدیل خلق‌وخو، اعتماد به نفس و انطباق اجتماعی اشاره کرد که از میان این شش ریشه اصلی می‌توان به نقش مهم رقابت اجتماعی در وسواس سلفی گرفتن اشاره کرد.

احساس مثبت و اعتماد به نفس

برخی افراد علت روی آوردن به سلفی گرفتن بیش از حد را دست‌یابی به احساس مثبت، اعتماد به نفس بیشتر و پذیرش از سوی گروه همتایان می‌دانند.

کسب محبوبیت و رفع استرس

البته مواردی نظیر کسب محبوبیت، رفع استرس، لذت بردن از محیط، رقابت سالم در محیط کار، افزایش موقعیت اجتماعی و بدست آوردن کامنت بیشتر در رسانه‌های اجتماعی را نباید از نظر دور داشت.

احساس تنهایی

عادت به سلفی گرفتن از تمام اتفاقات روزمره، نظیر غذا خوردن، مدل آرایش، رانندگی و مانند اینها در نظر بعضی از کاربران شبکه‌های اجتماعی به حدی مهم است که اگر یک روز بنا به دلایلی نتوانند این کار را انجام بدهند، بشدت احساس تنهایی کرده و دور افتادن از گروه همتایان را بسیار تلخ می‌دانند. این افراد معمولاً کمبود اعتماد به نفس دارند و بدون توجه به ارزش‌ها و فرهنگ خویش، دنبال یک‌رنگ شدن با آدم‌های پیرامونشان هستند و ممکن است علایمی شبیه سایر رفتارهای اعتیادآور از خود نشان دهند.

نیت‌های روان‌شناختی

دسته‌ی دیگر نیز با این کار تلاش کرده خود را مطرح کنند و از نظر روان‌شناسی در پی ارضای روانی خود هستند.

آسیب‌های سلفی گرفتن

گاهی سلفی گرفتن در مراسم‌های مختلف که موجب اهانت به موضوع مجلس و افراد حاضر است، از دیگر آسیب‌های این حرکت به شمار می‌آید. چه بسا خیلی از اوقات دیده می‌شود که در مراسم تشییع جنازه، صاحبان عزا در غم از دست دادن عزیز خود سوگوار هستند و در همان شرایط سخت باید رفتار نسنجیده و تمسخرگونه برخی از سلفی بگیران را نیز تحمل کنند.

مشکلات در حوادث

از آسیب دیگر در این زمینه، ورود افراد به محل وقوع یک حادثه است که به جای کمک به آسیب‌دیدگان، به طور جدی و ماموریت‌وار از صحنه عکس‌برداری می‌کنند و با حضور دست و پاگیر خود، مانع کمک نیروهای امدادی و در نتیجه سبب افزایش خسارت و تلفات مالی و جانی حادثه‌دیدگان می‌شوند که نمونه بارز آن را در حادثه پلاسکو هرگز نمی‌توان فراموش کرد.

اختلال خودزشت‌انگاری

از علل دیگر تب تند سلفی، اختلال خودزشت‌انگاری است که فرد را مجبور به گرفتن عکس‌های سلفی می‌کند. مبتلایان به این عارضه پس از استفاده از ابزار ویرایش و پوشاندن عیوب چهره و ارسال آنها به شبکه مجازی، بی‌صبرانه منتظر نظر دیگران می‌مانند و در صورت دریافت نکردن بازخورد موردنظر از دوستان و هم‌گروهی‌ها، این اختلال در آنها شدیدتر خواهد شد.

نتیجه‌گیری

تصویر فرعی مقالات فریبا اسدی

با این وجود، افرادی که با سلفی گرفتن وسواس‌گونه، برای کسب تحسین‌ها و بازخوردها در شبکه‌های مجازی به تب تند سلفی دچارند، سلامت روانی خود را به آسانی در معرض مخاطره قرار داده و در آینده دچار اختلالات جدی خواهند شد.

فریبا اسدی، نویسنده و پژوهشگر آسیب‌های اجتماعی